Loop je in mei door Den Bosch en zie je overal blauw-witte vlaggen hangen?
Dan zit je midden in de Mariamaand in Den Bosch — een eeuwenoude traditie rond de Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch. Maar wat betekent dat eigenlijk? En is de Mariaomgang iets om echt voor te gaan kijken? Je leest het in deze blog (zonder dat het een kerkboek wordt).
Wat is de Mariamaand in Den Bosch?
De maand mei staat binnen de katholieke traditie volledig in het teken van Maria.
In Den Bosch is dat extra zichtbaar, omdat de stad al sinds de middeleeuwen een sterke band heeft met de Zoete Moeder— het Mariabeeld in de Sint-Janskathedraal.
Zo zijn er dagelijkse en wekelijkse vieringen in de Sint-Jan, speciaal gebedsmomenten en kaartrituelen, kan je extra bezoekers en pelgrims in de Bossche binnenstad verwachten en worden de blauw-witte vlaggen in de stad opgehangen (blauw= Maria / hemel, wit= zuiverheid / licht).
De Zoete Moeder
We kennen allemaal het prachtige beeld van Onze Lieve Vrouw (De Zoete Moeder) in de Mariakapel bij de Toren van de Sint-Jan. Een plek voor beschutting, troost, liefde en het opsteken van een kaarsje. Een momentje van bezinning, stilte of een gebed en voor een enkele toerist een mooie trekpleister.
Het houten beeld dateert uit de periode 1270-1320? Sinds 1380 had het beeld al een vaste plaats in de, destijds nog doopkapel. Na het beleg van 1629 is het beeld naar Antwerpen gesmokkeld en heeft het ook nog in Brussel gestaan. Nadat de godsdienstvrijheid in 1875 weer in Den Bosch was, keerde in 1853 het beeld en Mirakelboek weer terug. Het beeld staat sinds 1855 weer op haar vaste plek.
De mantels
Door het jaar heen krijgt het krijgt het Mariabeeld verschillende mantels om zich heen. In 2022 kreeg Maria een nieuwe mantel “de Mantel van Hoop en Troost” die herinnert aan de Coronaperiode. Sinds 2023 is dit de mantel die ze tijdens de vastentijd om zal krijgen. Hierna zal ze de Schutsmantel omkrijgen en heb je ook nog de Van Susante-mantel, Bontmantel, Allemantel en de Rode mantel. Deze mantels wisselen vaak tijdens bepaalde periodes die belangrijk zijn in de katholieke tradities.
Maria-Ommegang Den Bosch 2026: datum, route en hoe het werkt
De Maria-Ommgang (ook wel bidtocht genoemd) is het belangrijkste moment van de Mariamaand. De Mariaverering gaat in Den Bosch terug tot de 14e eeuw.
Volgens de overlevering werd de stad getroffen door ziekte (waarschijnlijk de Pest) en verscheen Maria aan een bewoner. Er werd vervolgens een route gelopen door de stad en mensen langs de route zouden zijn genezen. Sindsdien wordt de tocht jaarlijks herhaald als dankbetuiging, maar ook als religieuze traditie en een stukje cultureel erfgoed.
Of je hierin nou gelooft of niet, het is in ieder geval kei bijzonder dat dit dus al ruim 600 jaar wordt gedaan.
Wat gebeurt er tijdens de Maria-Ommegang?
Tijdens de tocht wordt het beeld van de Zoete Lieve Vrouw uit de Sint-Jan door de binnenstad gedragen. Het is een stille, respectvolle tocht, erg mooi om te zien en heel toegankelijk voor buitenstaanders.
De stoet bestaat uit: leden van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap (Ja, die van het Zwanenbroedershuis), geestelijken en deelnemers die mee willen lopen.
Route (globaal)
De exacte route kan per jaar iets verschillen, maar loopt altijd door het centrum, bijvoorbeeld via:
- Sint-Janskathedraal (start)
- Parade
- Hinthamerstraat / Markt
- Uilenburg / binnenstadstraten
- terug naar de Sint-Jan
TIP: Als je een van deze straten kiest, dan is de kans groot dat je stoet voorbij ziet komen. De totale route duurt ongeveer 1-1,5 uur.
Is de Maria-Ommegang interessant als je niet religieus bent?
Ja, ik vind zeker van wel! Niet per se vanwege het geloof, maar omdat dit echt een stukje Bossche geschiedenis is, je ziet hoeveel Bossche locals hier echt waarde aan hechten en omdat je Den Bosch even op een andere manier ervaart. Ten op zichte van sommige grote processies en bidtochten die je misschien uit andere landen kent, is dit niet iets heel toeristisch, wat het voor mij juist zo interessant maakt.
Wanneer is de Maria-Ommegang in 2026?
De bidtocht vindt jaarlijks plaats rond de tweede zondag van mei (Moederdag).
In 2026 valt dat op zondag 10 mei 2026.
De Mariamaand en de Maria bidtocht is niet iets wat zichzelf hard verkoopt. Je hoeft er niets van te vinden om dit te waarderen. Dus als je in mei toch in Den Bosch bent, steek dan even een extra kaarsje aan in de Sint-Jan, ga gewoon even kijken, blijf even hangen bij de processie en ga daarna lekker de stad in. Lekker lunchen of borrelen op een van de terrassen waar je misschien al zit tijdens het kijken van de omgang. win win!
Nieuw: Letterspeurtocht van Kerststallen Den Bosch
het kan zijn dat deze letterspeurtocht je al bekend voorkomt, want met kerstmis kan je dit al een paar jaar doen. Maar sinds 2026 is er ook een letterspeurtocht die je in de maand mei kan doen. Struin door de mooie Bossche straten en vind alle Maria’s.
De letterspeurtocht van Kerststallen Den Bosch:
